هدف از سیستم حفاظت از صاعقه ، حفاظت ساختمانها از برخورد ضربه مستقیم صاعقه یا آتش سوزی های احتمالی و همچنین عواقب ممکن جریان صاعقه مستقل از بارمصرفی است. اگر قوانین ملی یک کشور، به عنوان مثال مقررات ملی ساختمان، مقررات یا دستورالعمل های خاص نیاز به اقدامات حفاظت از رعد و برق را لازم بدانند ، این سیستم ها باید نصب شوند.

نیاز به حفاظت و انتخاب اقدامات حفاظتی مناسب باید با مدیریت ریسک تعیین شود، به جز مواردی که مشخصات اقدامات لازم برای حفاظت از صاعقه توسط مقررات خاص مشخص شده اند، حداقل یک سیستم حفاظت از رعد و برق (LPS) کلاس III مطابق با الزامات IEC 62305-3  توصیه می شود. 

مدیریت ریسک در استاندارد  IEC 62305-2 شرح داده شده است.

در زیر برخی از نمونه دستورالعمل ها، استانداردها و مقررات قانونی درکشور آلمان آمده است. در این کشور اطلاعات بیشتر در مورد چگونگی تعیین نوع سیستم های حفاظت از صاعقه برای ساختمان ها و سازه های عمومی را می‌توان در دستورالعمل های VDS  زیر یافت :VdS-Richtlinie 2010

به عنوان مثال، مقررات ساختمان در دولت ایالتی هامبورگ ، نیاز به نصب سیستم حفاظت از صاعقه را اگر صاعقه به سهولت به ساختمان برخورد کند به دلایل زیر لازم می‌داند: 

  1. طول زیاد ساختمان
  2. ارتفاع زیاد ساختمان یا اینکه ساختمان به چه منظوری ساخته شده است 
  3. اگر احتمال بروز عواقب خطرناک ناشی از برخور ضربه صاعقه وجود داشته باشد

مفهوم عبارات فوق  اینست که " یک سیستم حفاظت از صاعقه باید اجرا شود حتی اگر تنها یکی از شرایط فوق وجود داشته باشد."

ضربه صاعقه می تواند به دلیل مکان قرارگیری، نوع استراکچر یا نوع کاربری ، ساختمان را درمعرض خطر و تحت تاثیر پیامدهای منفی صاعقه قرار دهد.

برای مثال یک مهد کودک ، ساختمانی است که در آن ضربه صاعقه می تواند پیامهای خطرناکی را به دلیل نوع کاربری ساختمان به وجود آورد. تفسیری که در این بیانیه قرار داده شده است در قضاوت دادگاه زیر روشن است:

استخراج از دادگاه اداری باواریا، تصمیم 4 جولای 1984 - شماره 2 B 84 A.624

  1. یک  مهد کودک نیاز به نصب سیستم های حفاظت رعد و برق موثر دارد.

    2. دریک ساختمان مهدکودک مقررات ساختمان برای وجود حداقل درب‌های بازدارنده آتش هنگام طراحی پله‌ها و خروجی‌ها یک الزام قانونی است .

درقوانین آلمان ساختمان‌ها و سازه‌هایی که  همیشه باید در آنها سیستم حفاظت از رعد و برق درنظرگرفته شود، به صورت زیر  مورد تاکید قرار گرفته‌اند:

  1. مکان های تجمع مردم که دارای صحنه نمایش یا صحنه نمایش‌های سرپوشیده و مکان‌های روباز نمایش فیلم، درصورتی که دارای اتاق های مجلل چه به صورت مجزا یا چه به صورت یکپارچه با گنجایش  100نفر وبیشتر می باشند.
  2. مکان های تجمع دارای سالن اجتماعات که به صورت جداگانه یا با هم می توانند بیش از 200 بازدید کننده داشته باشند؛ مانند مدارس، موزه ها و ساختمان های مشابه ، همچنین این قانون برای یک اتاق که جهت  بازرسی از تاسیسات فنی نیز بکارمی رود در حالتی که به صورت جداگانه و با مسیرهای منتهی به این مکان می تواند بیش از 200 بازدیدکننده داشته باشد.
  3. مراکز فروش که اتاق های فروش آن ها بیش از ۲۰۰۰ متر مربع فضای کف دارند.
  4. مراکز خرید با چندین بخش فروش که به صورت مستقیم یا از طریق مسیرهای فرار به هم متصل شده‌اند، و اتاق های فروش آن‌ها به صورت انفرادی کم تر از ۲۰۰۰ متر مربع فضای کف دارند، اما دارای فضای کلی کف بیش از ۲۰۰۰ متر مربع می‌باشد.
  5. فضاهای نمایشگاهی که اتاق‌های نمایشگاه آن‌ها به تنهایی یا با یکدیگر بیش از ۲۰۰۰ متر مربع فضای کف دارند.
  6. رستوران هایی با بیش از 400 صندلی برای مشتری، و یا هتل‌ها با بیش از 60 تخت برای مهمانان.
  7. ساختمانهای بلند مرتبه که درمقررات ساختمان ایالت هامبورگ توضیح داده شده است.
  8. بیمارستان ها و ساختمان‌ها و سازه‌های دیگر که کاربری مشابهی دارند.
  9. گاراژهای اندازه متوسط و بزرگی که در مقررات هامبورگ برای گاراژها تعریف شده است (Hamburgisches Gesetz- und Verord-nungsblatt)
  10. ساختمانها وسازه ها
    10-1-  با مواد انفجاری، مانند کارخانه های مهمات سازی، انبار مهمات و مواد منفجره
    10-2- کارخانه‌هایی که در معرض خطر انفجار هستند، مانند کارخانه های وارنیش و رنگ، کارخانه‌های شیمیایی، انبارهای بزرگ مایعات قابل احتراق و نگهدارنده های بزرگ گاز
    10-3- درمعرض خطر آتش سوزی مانند:  
  •  کارخانه‌های بزرگ چوب بری
  • ساختمان‌های با سقف‌های کاه اندود (ساحلی)، و
  • انبار کالا و کارخانه های با بار زیاد آتش 

     10-4- مکان های اجتماع و تجمع زیاد مردم

مدرسه
مهدکودک‌ها و خانه سالمندان
سربازخانه‌ها
مکانهای اصلاح و تربیت بزهکاران اجتماعی
ایستگاههای قطار

10-5- مکانهای نگهداری اشیاء تاریخی و فرهنگی

  • ساختمانهای تاریخی
  • موزه ها و آرشیوهای تاریخی

10-6- ساختمانهای بلندتر از محیط اطراف خود مانند:

  • دودکشهای بلند
  • برج ها
  • ساختمانهای بلند مرتبه

در کشور ما نیز برآورد ریسک مطابق با استاندارد IEC 62305-2 اجباری است ولی تا تاریخ نگارش این مقاله با وجود اجباری بودن آن اجرا نمی‌شود و از دلایل اصلی آن عدم آشنایی مهندسین برق با این موضوع و مسئولیتهای خویش است!

قوانین بالا که به‌طور اجمالی در مورد کشور آلمان بحث شد نشانه‌ی اهمیت دادن این کشور به جان انسانها می‌باشد.


منبع : ((Lightning Protection Guide (www.dehn.de)